Freezeler

Ali Usta Önerileri

Ali Usta diyor ki;
Frezeler talaş üretimde en fazla mekanik zorlamalara maruz kalan takımlardır.

Frezeler; metal, plastik vb. malzemelerde talaş kaldırmak suretiyle yüzey, delik ve kanal işleyen veya özel form ve dişli açmaya yarayan, üzerinde kesici ağızları bulunan kesici takımlardır.

Frezeler, tezgaha bağlama durumuna göre iki sınıfa ayrılır;

• Delikli frezeler; deliklerden malafaya bağlanarak kullanılır.
• Silindirik ve mors konik saplı frezeler; Takım tutucularına MK kovanlarına bağlanarak kullanılır.
O halde Ali Usta sizlere;

İşlenecek her malzeme için farklı tipte freze takımları önerir.

» Uzun talaş veren orta sertlikte ve normal mukavemette olan sünek malzemelerde (Alaşımsız veya az alaşımlı çeliklerde, kır dökme demirde, Temper dökümde ve
pirinç malzemelerde) TIP N
» Orta ve kısa talaş veren, sert ve gevrek malzemelerde (Alaşımlı çelik, dövme çelik, sert kır dökümde ve pirinç malzemelerde) TİP H (veya S)
» Uzun talaş veren, yumuşak düşük mukavemetteki malzemelerde; (Alüminyum ve yumuşak alüminyum alaşımları, yumuşak pirinç, MS 63, bakır ve bakır alaşımları) TİP W (veya Y)

Ali Usta Diyor ki:
Talaşlı üretimde ölçü bakımından en hassas kesici takım, KILAVUZ'dur.
Kılavuzlar kullanım şekline göre ikiye ayrılırlar;
» El Kılavuzları (2 veya 3 parçalı olup yükü dağıtırlar).
» Makina Kılavuzları (makina ile işlem yapan takımlar olup, tek parçada istenilen ölçüyü sağlarlar).
Ali Usta ;
Freze takımının seçiminde nelere dikkat eder:
Frezeler takımları, frezelerin tezgaha bağlanma konumlarına, işlenecek malzemeye, frezenin yandan veya alından kesme konumuna göre seçilir. Seçimde frezelerin tiplerine ve üretildiği malzemeye dikkat edilir.

İmal Edilen Freze Tipleri

Tip N : Kesici ağız sayısı, talaş ve helis açısı normal
Tip H : Kesici ağız sayısı çok talaş ve helis açısı normalden az
Tip W : Kesici ağız sayısı normal talaş ve helis açısı normalden fazla

Freze Takımlarının Malzemeleri

» Kobalt alaşımlı yüksek hız çeliği (HSS-E)
» Komple sert metal
Ayrıca freze takımlarında:
» TİTAN NİTRÜR (TİN) VE
» TİTAN KARBO NİTRÜR (TİCN)
yüzey kaplamaları uygulanabilir
Ali Usta, frezeleme operasyononda şu prensipleri hiç aklından çıkarmaz
» Yumuşak malzemelerden sert malzemelere doğru gidildikçe, diğer bir deyişle düşük mukavemetteki malzemelerden mukavemeti yüksek olan malzemelere gidildikçe, kesme hızı ve ilerleme giderek azalır.
» Kesici takımın en büyük düşmanı talaşlardır, bu sebeple talaş, iş parçası ve takımdan hemen uzaklaştırılmalı ve talaşlar küçük parçalar halinde elde edilmelidir. Gerekirse, kaba talaş frezeler kullanılmalıdır.
» TIN kaplamalı takımlar, kaplamasız takımlara nazaran daha yüksek devirlerde çalıştırılmalıdır.
» İş parçası ve frezeler mümkün olduğu kadar tezgah gövdesine yakın bağlanmalıdır.
» Kesme kenarı körlenmiş ve aşınmış freze asla kullanılmaz.
» Mümkün olduğu kadar eş yönlü frezeleme tercih edilmelidir.
» Malafa koniğinin temiz, çapaksız ve yağsız olmasına dikkat edilmeli ve takım ekseni ile mil ekseni bir bütün olmalıdır.
Ali Usta Çözümleri
Ali Usta, Frezelemede karşılaşılan sorunlar, nedenleri ve çözümlerini sunuyor.
1-Freze Kesme Kenarları Kırılıyor
Sebep
1.1. İlerleme çok fazla
1.2. İş parçası rijit değil
1.3. Kesici takım sıkı
1.4. Kesici takım rijitliliği yeterli değil
1.5. Dişler çok sivri (keskin)

Çözüm
İlerlemeyi azaltılmalı
Daha rijit makina veya bağlama aparatı gerekli
bağlanmamış Bağlama somunu monte edilmeli
Kısa tip takım veya kısa bağlayan tutucu kullanılmalı
Talaş açısını değiştirin veya sivri köşelere pah yapın
2 - Aşınma çok
Sebep
2.1. Kesme hızı yüksek
2.2. İş parçası sert
2.3. Menevişli talaş oluşuyor
2.4. Uygun olmayan ilerleme hızı (çok)
2.5. Uygun olmayan kesme açısı
2.6. Kesme ağzının arkası sürtüyor

Çözüm
Hızı azaltıp, soğutma sıvısı kullanın
TİN kaplı freze kullanın
Kesme hızını azaltın
İlerlemeyi azaltın
Kesme açısını malzmeye göre seçin
Serbest açıyı artırın

3 - Titreşim

Sebep
3.1. İlerleme ve kesme hızı yüksek
3.2. Kesici takım ve bağlama sistemi uygun değil
3.3. Serbest açı çok fazla
3.4. İş parçası sağlıklı bağlanmamış
3.5. Kesme derinliği çok fazla
3.6. Kesici takım çok uzun veya toplam

Çözüm
Uygun kesme değerleri kullanılmalı
Daha rijit takım ve bağlama kullanılmalı
Fasetada faz bırakılmalı
İş parçası iyi bağlanmalı
Kesici derinliği azaltılmalıı
Kesici takım kısa bağlanmalı veya kısa freze seçilmeli

4- Talaş atılması zorluğu
Sebep
4.1. Talaş hacmi fazla
4.2. Freze diş diplerindeki talaş kanalı dar
4.3. Yetersiz soğutma

Çözüm
İlerleme ve kesme hızını azaltın
Daha az diş sayılı ve geniş kanallı freze kullanın
Soğutma basıncını artırın

5 - Yüzey işleme kalitesi kötü
Sebep
5.1. İlerleme büyük seçilmiş olabilir
5.2. Kesme hızı az
5.3. Kesici takımda aşınma fazla olabilir
5.4. Mavi talaş çıkması

Çözüm
İlerlemeyi azaltın
Hızı artırın
Kısa periyotta bileyin
Kesme hızını azaltın