Kılavuzlar

Ali Usta Önerileri

Ali Usta Kılavuzu Neye Göre Seçer?
Kılavuz; vida proŞline, işlenecek malzemeye, vida çekilecek deliğin durumuna göre seçilir.
En Çok Kullanılan Vida ProŞlleri:
» Metrik vida ve USA ( = 60º )
» Whitworth vida ( = 55º )
Ali Usta Diyor ki:
Talaşlı üretimde ölçü bakımından en hassas kesici takım, KILAVUZ'dur.
Kılavuzlar kullanım şekline göre ikiye ayrılırlar;
» El Kılavuzları (2 veya 3 parçalı olup yükü dağıtırlar).
» Makina Kılavuzları (makina ile işlem yapan takımlar olup, tek parçada istenilen ölçüyü sağlarlar).
Ali Usta, her tür delikte aynı kılavuzu kullanmaz:
Açık delikte, A (uzun ağızlama boyu) veya B tipi (eğik ağız bilemeli) kılavuzlar kullanılırken; kör delikler helis kanallı, C tipi kılavuzlar ile işlenir. Yanlış kullanım kör delikte talaş sıkışmasına ve kılavuzun kırılmasına neden olur.
Ali Usta, her tür delikte aynı kılavuzu kullanmaz:
İşlenecek Her Malzeme İçin Farklı Kılavuz önerir.
» Uzun talaş veren malzemelerde (çelik, alüminyum, pirinç) MAVİ TİP - PARLAK
» Uzun talaş veren ve sıvanan malzemelerde (imalat çeliği,
sementasyon çeliği) MAVİ TİP - BUHAR MENEVİŞLİ veya TİN kaplı
» Döküm malzemelerde (Dökme demir, GG10 / GG25 / GG30 / GG45) BEYAZ TİP
» Uzun talaşlı ve yumuşak malzemelerde (Al - Alaşımları, Düşük karbonlu çelik) SARI TİP
» Uzun talaşlı sert malzemelerde (Ni - Ni alaşımları, Paslanmaz çelik, Çelik döküm ) YEŞİL TİP
» Çok sert malzemelerde (Alaşımlı imalat çeliği, Takım çelikleri, Ti alaşımları, HSS ve Dövme çelik) KIRMIZI TİP
Not: Ali Usta’nın önerileri, standart kılavuzla problem yaşandığında uygulanmalıdır.
Ali Usta Çözümleri
1 - Kılavuz Kırılıyor

1.1. Kılavuz çekilecek delik küçük delinmiş
1.2. Kılavuz ekseni ile delik ekseni birbirini karşılamıyor. (Şekil.1)
1.3. Kılavuz körlenmiş.
1.4. Kılavuz yanlış bilenmiş.
1.5. Talaş açısı işlenen malzemeye uygun değil.
1.6. Kesme hızı uygun değil.
1.7. Talaş sıkışması var, kılavuz tipi uygun değil. (Şekil.2)
1.8. Kılavuz alnı, delik dibine değdiği (kör delik) halde
ilerlemeye devam ediyor. (Şekil.3)
2 - Kılavuzu çekilerek açılan vidanın yüzey kalitesinin kötü (pürüzlü) olması

2.1. Kılavuzun talaş açısı uygun değil.
2.2. Kılavuz kötü bilenmiş veya körlenmiş
2.3. Kılavuz çekilen deliğin çapı küçük delinmiş.
2.4. Kesme sıvısı yanlış veya yetersiz.
2.5. Kılavuzun dişleri kırık.
2.6. Kılavuz veya iş parçası (rijid) uygun bağlı değil.
2.7. İşlenen malzeme çok sert veya yapı hataları var.
3 - Vida ölçüsü mastardan büyük çıkıyor

3.1. Kılavuz salgılı.
3.2. Kılavuzun kesme hızı yüksek.
3.3. Talaş açısı yanlış seçilmiş.
3.4. Kılavuzun ağızlama kısmında taksimat hatası var. (Şekil.4)
3.5. Kılavuza uygulanan basınç fazla. (Şekil.5)
3.6. Kılavuz çekme tertibatı uygun değil veya boşluklu.
3.7. Kılavuz kanallarında talaş sıkışıyor ve sarıyor.
3.8. Kesme sıvısı uygun değil veya yetersiz.
3.9. Kılavuzun yan çap ölçüsü büyük.
4 - Kılavuz çabuk körleniyor

4.1. Yüzey işlemi görmüş kılavuz kullan (Buhar menevişi, Nitrasyon veya TiN kaplama).
4.2. Ağızlama boyunu arttır.
4.3. Kesme hızını düşür.
4.4. Kılavuz ekseni ile delik ekseni aynı değil. (Şekil.6)
4.5. Kesme yağının basıncını arttır veya kesme yağını değiştir.
4.6. Talaş açısını değiştir.
5 - Kılavuz yüzeyine talaş sıvanıyor

5.1. Delik çapını genişlet.
5.2. Talaş açısını değiştir.
5.3. Kesme sıvısının basıncını arttır veya değiştir.
5.4. Yüzey işlemi görmüş kılavuz kullan.
6 - Vida (diş) çatlıyor

6.1. Vida boyu uzun olan kılavuzların kullanılması.
6.2. Kaplanmış (PVD) kılavuz kullanılması.
6.3. Bol soğutma sıvısı kullanılması. 6.4. Kesme hızının azaltılması.
6.5. Helisel kanallı kılavuzların kullanılması.
6.6 Vida çekilirken yüksek kesme momentinden
kaçınılması (Kılavuzun rahat kesmesi)